Demiryoluyla Uluslararası Yolcu Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tektip Kurallar (COTIF-CIV)

+Demiryoluyla Uluslararası Yolcu Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tektip Kurallar

(CIV – Sözleşmenin A Ana Eki )

Birinci fasıl

Genel Hususlar

Birinci Madde

Uygulama alanı

§ 1       Bu Tektip Kurallar, hareket ve varış yerleri iki ayrı ülke toprakları üzerinde yer aldığında, demiryolu ile yolcu taşınmasına ilişkin ivazlı veya ivazsız her sözleşmeye uygulanır. Taşıma sözleşmesindeki tarafların ikameti veya merkezi ve uyruğu ne olursa olsun aynı şey geçerlidir.

§ 2       Tek bir sözleşmeye konu olan uluslararası bir taşıma, sınır ötesi demiryolu taşımasına ek olarak bir üye devletin iç trafiğinde karayolu veya iç su yolu taşımasını gerektiriyorsa bu Tektip Kurallar uygulanır.

§ 3       Tek bir sözleşmeye konu olan uluslararası bir taşıma, demiryolu taşımasına ek olarak deniz yoluyla taşıma veya iç su yoluyla sınır ötesi taşıma gerektirdiğinde, bu Tektip Kurallar, deniz yolu taşıması veya iç su yolu ile taşıma, Sözleşme’nin 24. maddesi 1. paragrafında öngörülen hat listesinde kayıtlı hatlarda yapılıyorsa uygulanır.

§ 4       Yolcuların ölümü ve yaralanması halinde taşıyıcının sorumluluğu konusunda ise bu Tektip Kurallar, CIM Tektip Kuralları’na uygun olarak taşınan bir gönderiye refakat eden şahıslara da uygulanır.

§ 5       Bu Tektip Kurallar sınırdaş devletlerin topraklarında bulunan garların altyapısı, bu devletlerden yalnızca birine ait bir ya da birkaç altyapı idarecisi tarafından yönetiliyorsa söz konusu garlar arasında yapılan taşımalara uygulanmazlar.

§ 6       Bu Tektip Kurallar’a benzer nitelikte, demiryolu ile uluslar arası doğrudan yolcu taşıması ile ilgili bir sözleşmeye taraf olan her bir devlet, Sözleşme’ye üyelik talebinde bulunduğunda, bu Tektip Kurallar’ı, yalnızca kendi toprakları üzerinde yer alan demiryolu altyapısının bir kısmı üzerinde yapılan taşımalara uygulayacağını bildirebilir. Demiryolu altyapısının bu bölümü açıkça belirtilmeli veya bir üye devletin demiryolu altyapısı ile bağlantılı olmalıdır. Bir devlet bu tür bir bildirimde bulunduğunda söz konusu Tektip Kurallar :

a)            taşıma sözleşmesinde öngörülen varış ve çıkış yeri ile güzergah

belirtilen altyapı kısmında yer alıyorsa,

b)            belirtilen altyapı iki üye devletin altyapısını birbirine bağlıyor ve bu altyapı taşıma sözleşmesinde transit bir taşıma için güzergah olarak öngörülüyorsa

uygulanır.

§ 7       Paragraf 6’ ya uygun olarak bildirimde bulunan bir devlet, depozitere haber vererek her zaman için bundan vazgeçebilir. Bu vazgeçme, depoziterin üye devletleri bu konuda haberdar ettiği tarihten bir ay sonra geçerlilik kazanır. Bu bildirim 6. paragrafın birinci cümlesinde belirtilen sözleşme söz konusu devlet için yürürlükten kalktığında geçerliliğini yitirir.

Madde 2

Yolcuların ölümü ve yaralanması halinde sorumluluğa ilişkin bildirim

§ 1       Her üye devlet, yolcuların, kendi toprakları üzerinde meydan gelen kazalara maruz kalan kendi uyrukluları veya kendi toprakları üzerinde daimi olarak ikamet eden şahıslar olması halinde onlara, yolcuların ölümü veya yaralanması durumunda taşıyıcının sorumluluğuyla ilgili hükümlerin tümünü uygulamayacağını her zaman bildirebilir.

§ 2       Paragraf 1’e uygun olarak bildirimde bulunan devlet, depoziteri haberdar ederek bu bildirimden her zaman vazgeçebilir. Bu vazgeçme, depoziterin üye devletleri bundan haberdar ettiği tarihten itibaren 1 ay içinde geçerlilik kazanır.

Madde 3

Tanımlar

Bu Tektip Kurallar’da geçen :

a)         “taşımacı” terimi, yolcunun, kendisiyle bu Tektip Kurallar uyarınca taşıma sözleşmesi imzaladığı akti taşımacıyı veya bu sözleşmeye göre sorumlu olan müteakip taşımacıyı,

b)         “taşeron taşımacı” terimi, yolcuyla taşıma sözleşmesi imzalamayan, ancak a) şıkkında sözü edilen taşımacının, demiryolu taşımacılığının icrasını tamamen ya da kısmen verdiği taşımacıyı,

c)         “taşıma ile ilgili koşular” terimi, taşımacının, her üye devlette yasal olarak yürürlükte olan genel koşullar veya tarifeler şeklinde olan ve taşıma sözleşmesinin imzalanmasıyla bunun ayrılmaz bir parçasını oluşturan koşullarını,

d)         “araç” terimi ise yolcu taşıması vesilesiyle taşınan bir motorlu aracı veya bir römorku

ifade eder.

Madde 4

Aykırı hükümler

§ 1       Üye devletler, sadece sınırın iki tarafında yer alan ve aralarında başka gar olmayan iki gar arasında yapılan taşımalar için bu Tektip Kurallar’a aykırı hükümler öngören anlaşmalar imzalayabilirler.

§ 2       İki üye devlet arasında, üye olmayan bir devleti transit geçerek yapılan taşımalar için ilgili devletler bu Tektip Kurallar’a aykırı anlaşmalar imzalayabilirler.

§ 3       Uluslararası kamu hukukunun diğer hükümleri saklı kalmak kaydıyla, iki veya daha çok üye devlet, taşımacıların yolcuları, bagajları, hayvanları ve araçları kendi aralarındaki trafikte taşırken uymak zorunda oldukları koşulları birlikte belirleyebilirler.

§ 4       Paragraf 1 ila 3 ‘te belirtilen anlaşmalar ve bunların yürürlüğe girişleri,Uluslar- arası Demiryolu Taşımaları İçin Hükümetlerarası Örgüt’e bildirilir. Örgüt’ ün Genel Sekreteri de bunları üye devletlere  ve ilgili kuruluşlara iletir.

Madde 5

Zorlayıcı Hukuk

Bu Tektip Kurallar’ da aksine bir hüküm hariç olmak üzere bu Tektip Kurallar’a doğru- dan veya dolaylı olarak aykırı olan her hüküm geçersizdir. Bu tür hükümlerin geçersizliği taşıma sözleşmesinin diğer hükümlerini geçersiz hale getirmez. Buna karşın, bir taşımacı bu Tektip Kurallar’da öngörülenlerden daha ağır bir sorumluluk ve yükümlülük üstlenebilir.

II. Fasıl

Taşıma sözleşmesinin imzalanması ve uygulanması

Madde 6

Taşıma sözleşmesi

§ 1       Taşımacı, taşıma sözleşmesiyle, yolcuyu ve gerektiğinde bagaj ve araçları varış yerine taşımayı ve bu bagaj ve araçları varış yerine teslim etmeyi taahhüt eder.

§ 2       Taşıma sözleşmesi, yolcuya verilen bir yada birden çok seyahat belgesiyle teyid edilmelidir. Bununla birlikte 9. maddeye halel getirilmeksizin, seyahat

belgesinin olmaması, usulüne uygun olmaması veya kaybolması bu Tektip Kurallar’a tabi olan sözleşmenin mevcudiyetini ve geçerliliğini etkilemez.

§ 3       Seyahat belgesi, aksi kanıtlanıncaya kadar, taşıma sözleşmesinin imzalandığının ve içeriğinin ispatı niteliğindedir.

Madde 7

Seyahat belgesi

§ 1       Taşıma ile ilgili genel koşullar, seyahat belgesinin şekli ve içeriği ile bunun düzenleneceği ve basılacağı dili ve harfleri belirler.

§  2Taşıma sözleşmesinde en azından aşağıdaki bilgiler yer almalıdır:

a)            taşımacı veya taşımacılar,

b)         aksine bir hüküm olsa dahi, taşımanın bu Tektip Kurallar’a tabi olduğuna ilişkin açıklama; bu CIV rumuzuyla yapılabilir,

c)            taşıma sözleşmesinin imzalandığını ve içeriğini kanıtlamak için gerekli olan ve yolcunun bu sözleşmeden doğan haklarını kullanmasına imkan veren başka herhangi bir açıklama.

§ 3Yolcu, seyahat belgesini aldığında, bu belgenin kendi açıklamalarına uygun bir biçimde düzenlendiğinden emin olmalıdır.

§ 4Seyahat belgesi isme düzenlenmemiş ve seyahat başlamamış ise başkasına devredilebilir.

§ 5Seyahat belgesi, okunabilir yazı işaretlerine dönüştürülebilen verilerin elektronik kaydı şeklinde düzenlenebilir. Verilerin kaydı ve işlenmesinde kullanılan yöntemler, özellikle bu verilerle düzenlenen seyahat belgesinin ispat kudreti konusunda  işlev açısından eşdeğer olmalıdır.

 
 
 
 
 
 
Madde 8

Taşıma ücretinin ödenmesi ve iade edilmesi

§ 1Yolcuile taşımacı arasında aksi bir anlaşma olmadıkça taşıma ücreti önceden ödenir.

§ 2       Taşıma ile ilgili genel koşullar, taşıma ücretinin hangi şartlarda iade edileceğini belirler.

Madde 9

Seyahat hakkı . Seyahatten men

§ 1       Yolcu, seyahatinin başlamasından itibaren geçerli bir seyahat belgesine sahip olmalı ve kontrol sırasında bunu ibraz etmelidir.Taşıma ile ilgili genel koşullarda:

a)         geçerli bir seyahat belgesi ibraz etmeyen bir yolcunun taşıma ücreti dışında ek bir ücret ödemesi gerektiği,

b)            taşıma ücretini veya ek ücreti hemen ödemeyi reddeden bir yolcunun

seyahatten men edilebileceği,

c)            ek ücretin iade edilip edilmeyeceği ve hangi koşullarda iade edileceği

belirtilebilir.

§ 2       Taşıma ile ilgili genel koşullarda:

a)         işletmenin iyi bir şekilde işleyişi ve emniyeti veya diğer yolcuların emniyeti açısından tehlike arz eden,

b)        diğer yolcuları hoş görülemeyecek şekilde rahatsız eden yolcuların

yolculuklarının başlangıcında veya yolculukları sırasında seyahatten men edilebileceği

ve bu kişilerin, taşıma ücretini ve bagajları için ödedikleri ücreti geri almaya hakları olmadığı belirtilebilir.

Madde 10

İdari formalitelerin yerine getirilmesi

Yolcu,  gümrük veya diğer idari makamların istediği formaliteleri yerine getirmek zorundadır.

Madde 11

Bir trenin kaldırılması ve gecikmesi. Bağlantının kaçırılması

Taşımacı, gerektiğinde, seyahat belgesinde, trenin kaldırıldığını veya bağlantının kaçırıldığını teyid etmelidir.

III. Fasıl

El bagajlarının, hayvanların, bagajların ve araçların taşınması

Bölüm I

Ortak hükümler

Madde 12

Kabul edilen eşya ve hayvanlar

§ 1Yolcu, taşıma ile ilgili genel koşullara uygun olarak, taşınması kolay eşyalar (el bagajları) ve canlı hayvanları yanına alabilir.Yolcu ayrıca, taşıma ile ilgili genel koşullarda yer alan özel hükümlere uygun olarak  yanına büyük ebatlı eşyaları da alabilir.Yolcuları rahatsız edecek veya huzurunu bozacak veya herhangi  bir hasara yol açacak türden hayvanlar veya eşyalar taşımaya kabul edilmez.

§ 2Yolcu, eşya ve hayvanları, taşıma ile ilgili genel koşullara uygun bir biçimde bagaj olarak teslim edebilir.

§ 3Taşımacı, taşıma ile ilgili genel koşullarda yer alan özel hükümlere uygun olarak yapılan bir yolcu taşımacılığında araçları taşımayı kabul edebilir.

§ 4       Tehlikeli maddelerin el bagajı, bagaj olarak ve bu Fasıl’a istinaden demiryoluyla taşınan araçların içinde veya üzerinde taşınması Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmelik’e (RID) uygun olmalıdır.

Madde 13

Kontrol

§ 1Taşıma koşullarına uyulmadığı konusunda ciddi bir karinenin ortaya çıkması halinde taşımacı, taşınan eşyaların (el bagajları, bagajlar içindeki eşyaları dahil araçlar) ve hayvanların, taşıma koşullarına uygun olup olmadığını kontrol etme hakkına sahiptir. Ancak kontrolün yapılacağı devletin yasa ve yönetmelikleri buna müsaade ediyor olmalıdır. Yolcu, kontrolde hazır bulunmaya çağrılmalıdır. Yolcu gelmediğinde veya ona ulaşılamadığında, taşımacı bağımsız iki tanığa başvurmalıdır.

§ 2Taşımakoşullarına uyulmadığının saptanması halinde taşımacı, yolcudan kontrol için yapılan masrafları ödemesini isteyebilir.

Madde 14

İdari formalitelerin yerine getirilmesi

Yolcu, kendi seyahati vesilesiyle gümrükler veya diğer yetkili idari makamların, eşyaların (el bagajları, bagajlar ve içlerindeki yükler dahil araçların) ve hayvanların taşınması esnasında yerine getirilmesini istedikleri formalitelere uymak zorundadır. Her devletin yasa ve yönetmeliklerinde öngörülen istisnalar hariç, bu araçların kontrolüne katılmalıdır.

Bölüm II

El Bagajları ve hayvanlar

Madde 15

Gözetim

Yolcunun beraberinde götürdüğü el bagajlarının ve hayvanların gözetimi kendisine aittir.

Bölüm III

Bagajlar

Madde 16

Bagajların taşınması

§ 1Bagajların sevkiyle ilgili akdi yükümlülükler, yolcuya verilecek bir bagaj bülteniyle tespit edilmelidir.

§ 2Madde 22’ye halel getirilmeksizin, bagaj bülteninin olmaması, usulüne uygun olmaması veya kaybolması, bu Tektip Kurallar’a tabi olan bagajların taşınması ile ilgili sözleşmelerin mevcudiyetini ve geçerliliğini etkilemez.

§ 3Bagaj bülteni, aksi kanıtlanıncaya kadar, bagaj kaydının ve bunların taşınma koşullarının ispatı niteliğindedir.

§ 4Aksine kanıt olmadıkça, bagajların taşımacı tarafından üstlenilmesi esnasında, söz konusu bagajların gözle görünür bir biçimde iyi durumda oldukları ve bagaj sayısının ve ağırlığının bagaj bülteninde yazılı olan kayıtlara uygun olduğu kabul edilir.

Madde 17

Bagaj bültenleri

§ 1Taşıma ile ilgili genel koşullarda bagaj bülteninin şekli ve içeriği ile hangi dil

ve harflerle basılıp doldurulması gerektiği belirlenir. 7. maddenin 5. paragrafı kıyaslama yoluyla uygulanır.

§ 2Bagaj bülteninde en azından aşağıdaki bilgiler yer almalıdır:

 

a)        taşımacı veya taşımacılar,

 

b)         aksine bir hüküm olsa dahi, taşımanın bu Tektip Kurallar’ a tabi olduğuna ilişkin açıklama; bu CIV rumuzuyla yapılabilir,

c)         bagajların sevkiyle ilgili akdi yükümlülükleri kanıtlamasına ve yolcunun bu taşıma sözleşmesinden doğan haklarını kullanmasına imkan veren başka herhangi bir açıklama.

§ 3Yolcu bagaj bültenini aldığında, bu bültenin kendi açıklamalarına uygun bir biçimde düzenlendiğinden emin olmalıdır.

Madde 18

Kayıt ve taşıma

§ 1Taşıma ile ilgili genel koşullarda öngörülen istisnalar hariç olmak üzere, bagaj kaydı, ancak, bagajların en azından varış yerine kadar geçerli olan bir seyahat belgesinin ibraz edilmesi koşuluyla yapılır. Ayrıca, kayıt işlemi, sevk yerinde yürürlükte olan yönetmeliklere göre yapılır.

§ 2Taşıma ile ilgili genel koşullarda, bagajların, bir seyahat belgesi ibraz edilmeden de taşımaya kabul edilebilecekleri öngörüldüğü takdirde, yolcunun bagajlarıyla ilgili hak ve yükümlülüklerini belirleyen bu Tektip Kurallar’ın  hükümleri, bagajları sevk edene kıyaslama yoluyla uygulanır.

§ 3Taşımacı, bagajları, yolcunun bindiği trenden başka bir trenle veya başka herhangi bir taşıma aracıyla ve gittiği güzergahtan farklı bir güzergah üzerinden gönderebilir.

Madde 19

Bagaj taşıma ücretinin ödenmesi

Yolcu ile taşımacı arasında aksine bir anlaşma olmadıkça, bagaj taşıma ücreti kayıt esnasında ödenir.

Madde 20

Bagajların işaretlenmesi

Yolcu, her parça üzerinde görünür, sabit ve açık bir şekilde:

 

a)           adını ve adresini,

b)           varış yerini

belirtmelidir.

Madde 21

Bagajlar üzerinde tasarruf hakkı

§ 1       Koşullar elveriyor ve gümrük veya diğer idari makamların yönetmelikleri buna karşı hükümler içermiyorsa, yolcu, bagaj bültenini ibraz etmek suretiyle, bunun taşıma ile ilgili koşullarda öngörülmesi halinde ise, seyahat belgesini ibraz etmek suretiyle bagajların çıkış yerine iadesini talep edebilir.

§ 2Taşıma ile ilgili genel koşullarda, bagajlar üzerinde tasarruf hakkı,  özellikle de varış yeri ve yolcunun üstleneceği olası mali sonuçlar hakkındaki değişiklikler ile ilgili başka hükümler öngörülebilir.

Madde 22

Teslim etme

§ 1       Bagajlar, bagaj bülteninin iadesi ve gerektiğinde gönderiye ait masrafların ödenmesi suretiyle teslim edilir. Taşımacı, zorunlu olmamakla birlikte, bagaj bültenini elinde bulunduran kişinin bagajı teslim almaya yetkili olup olmadığını denetleme hakkına sahiptir.

§ 2Varış yerinde yürürlükte olan yönetmeliklere uygun olarak yapıldıklarında:.

a)         bagajlar taşımacının koruması altında olmadığından, bu bagajların, gümrük veya maliye makamlarına, kendi sevk bürolarında veya depolarında teslim edilmesi,

b)        canlı hayvanların üçüncü bir şahsa emanet edilmesi,

işlemleri bülteni elinde bulunduran şahsa yapılan teslim işlemi gibidir.

§ 3       Bagaj bültenini elinde bulunduran kimse, öngörülen süre ve gerektiğinde gümrük veya diğer idari makamlar tarafından yapılan işlemler için gereken süre geçer geçmez, bagajların varış yerinde teslim edilmesini isteyebilir.

§ 4Bagaj bülteninin iade edilmemesi halinde, taşımacı, bagajları sadece, teslim almaya hakkı olduğunu kanıtlayan kişiye teslim etmekle yükümlüdür, eğer kanıtlayıcı unsur yeterli değilse, taşımacı bir teminat isteyebilir.

§ 5Bagajlar, teslim yeri olarak kaydedilen garda teslim edilirler.

§ 6Bagajları kendisine teslim edilmeyen bagaj bülteni hamili, bagaj bülteninde, 3. paragrafa uygun olarak bagaj teslimini istediği günün ve saatin belirtilmesini isteyebilir.

§ 7Taşımacı, hak sahibinin, ileri sürülen hasarı tespit etmek amacıyla bagajların kontrol edilmesi talebini yerini getirmezse, hak sahibi bagajları teslim almayı reddedebilir.

§ 8Bunun dışında, bagajlar, varış yerinde yürürlükte olan yönetmeliklere uygun olarak teslim edilir.

Bölüm IV

Araçlar

Madde 23
Taşıma koşulları

Taşıma ile ilgili Genel Koşullar’da yer alan araçların taşınması hakkındaki özel hükümler özellikle taşımaya kabul, kayıt, yükleme ve taşıma, boşaltma ve teslim etme koşulları ile yolcunun yükümlülüklerini belirler.

 
 
Madde 24

Taşıma bülteni

§ 1       Araçların taşınmasıyla ilgili akdi yükümlülükler, yolcuya verilen bir taşıma bülteninde belirtilmelidir. Taşıma bülteni, yolcunun seyahat belgesinin bir parçası olabilir.

§ 2Taşıma ile ilgili Genel Koşullar’da yer alan araçların taşınması hakkındaki özel hükümler, taşıma bülteninin şeklini, içeriğini hangi dil ve harflerle basılması ve doldurulması gerektiğini belirler. 7. maddenin 5. paragrafı kıyaslama yapılarak uygulanır.

§ 3Taşıma bülteninde en az aşağıdaki bilgiler yer almalıdır:

 

a)        taşımacı veya taşımacılar,

b)         aksine bir hüküm olsa dahi, taşımanın bu Tektip Kurallar’a tabi olduğuna ilişkin açıklama; bu CIV rumuzuyla yapılabilir,

c)            araçların taşınmasıyla ilgili akdi yükümlülükleri kanıtlamak ve yolcunun taşıma sözleşmesinden doğan haklarını kullanmasına imkan veren başka herhangi bir açıklama.

 

 

 

 

 

§ 4       Yolcu, taşıma bültenini aldığında, bunun kendi açıklamalarına uygun olarak düzenlendiğinden emin olmalıdır.

Madde 25

Uygulanan hukuk

Bu Bölüm’deki hükümler saklı kalmak kaydıyla araçlara, bagajların taşınmasıyla ilgili Bölüm III’ün hükümleri uygulanır.

IV. Fasıl

Taşımacının sorumluluğu

Bölüm I

Yolcuların ölmeleri veya yaralanmaları halinde sorumluluk

Madde 26

Sorumluluğun dayanağı

§ 1       Taşımacı, kullanılan demiryolu altyapısı ne olursa olsun, yolcunun demiryolu aracına binerken, demiryolu aracından inerken veya  demiryolu aracında bulunduğu sırada demiryolu işletmesi ile ilgili bir kaza nedeni ile ölmesinden veya yaralanmasından doğacak zarardan ya da fiziki veya ruhsal bütünlüğüne gelebilecek her türlü halelden sorumludur.

§ 2Taşımacı aşağıdaki durumlarda bu sorumluluklardan kurtulur:

a)         eğer kaza  taşımacının, durumun özelliklerinin gerektirdiği gayreti gösterse dahi engel olamayacağı ya da sonuçlarına çözüm bulamayacağı işletme dışı nedenlerden meydana gelmiş ise,

                b)         eğer kaza, yolcunun bir hatasından dolayı meydana gelmiş ise,

c)         Eğer kaza taşımacının, durumun özelliklerinin gerektirdiği gayreti gösterse dahi engel olamayacağı ya da sonuçlarına çözüm bulamayacağı üçüncü bir şahsın davranışından kaynaklanmışsa. Aynı demiryolu altyapısını kullanan başka bir işletme üçüncü şahıs olarak değerlendirilmez; rücu hakkı yoktur.

§ 3                   Eğer kaza, üçüncü bir şahsın davranışından dolayı meydana gelir ve eğer buna rağmen taşımacı 2. paragrafın c) şıkkı gereği sorumluluktan tamamıyla kurtulamazsa, bu Tektip Kurallar’ın sınırları içerisinde, üçüncü şahsa karşı olası rücu hakkı mahfuz kalmak kaydıyla her şeye kefil olur.

§ 4Bu Tektip Kurallar taşımacıya, 1. paragrafta öngörülmeyen durumlar için düşebilecek sorumluluğu etkilemez.

§ 5Tek bir taşıma sözleşmesine konu olanbir taşıma müteakip taşımacılar tarafından yapıldığında, taşıma sözleşmesine göre kazanın meydana geldiği esnada taşıma hizmetini vermekle yükümlü taşımacı, yolcuların ölümünden veya yaralanmalarından sorumludur. Bu hizmet taşımacının kendisi tarafından değil de, bir taşeron taşımacı tarafından gerçekleştirildiğinde, her iki taşımacı, bu Tektip Kurallar’a uygun olarak müteselsilen  sorumludur.

Madde 27

Ölüm halinde tazminat

§ 1Yolcunun ölümü halinde, tazminatlar:

a)            ölümünden sonra yapılan özellikle cesedin taşınması ve cenaze ile ilgili  masrafları,

b)         ölüm hemen gerçekleşmemişse, 28 maddede öngörülen tazminatları içerir.

§ 2       Eğer yolcunun ölmesi ile, kanunen bakmakla yükümlü olduğu veya ilerde

bakmakla yükümlü olacağı kişiler bu desteklerinden mahrum kalırlarsa, onların bu kayıplarının da tazmin edilmesi gerekir. Yolcunun kanunen yükümlü olmaksızın geçimini temin ettiği kişilerin açacakları tazminat davaları ulusal hukuka tabidir.

Madde 28

Yaralanma halinde tazminat

Yolcunun yaralanması veya fiziki veya ruhsal bütünlüğüne herhangi bir zarar gelmesi halinde tazminatlar:

a)         gerekli masrafları, özellikle tedavi ve yol masraflarını,

b)         gerek tamamen ya da kısmen iş göremezlik gerekse ihtiyaçların artması nedeniyle meydana gelen zararın karşılanmasını kapsar.

Madde 29

Diğer cismani zararların karşılanması

Ulusal hukuk, taşımacının 27. ve 28. maddede öngörülenlerin dışındaki cismani zararlar için tazminat ödemek zorunda olup olmadığını ve hangi ölçüde ödemesi gerektiğini belirler.

Madde 30

Ölüm ve yaralanma halinde tazminatların şekli ve tutarı

§ 1       27. maddenin 2. paragrafında ve 28. maddenin b) şıkkında öngörülen tazminatlar nakden ödenir. Bununla birlikte, ulusal hukuk irat tahsisine izin veriyorsa, kazaya uğramış yolcunun ya da 27. maddenin 2. paragrafında belirtilen hak sahiplerinin isteği halinde tazminatlar irat tahsisi yoluyla ödenir.

§ 2       1. paragrafa göre tahsis edilecek tazminatların miktarı ulusal hukuka göre  belirlenir. Bununla birlikte, bu Tektip Kuralların uygulanması için, ulusal hukukun daha düşük meblağlı bir azami limit öngörülmesi halinde, her yolcu

için nakit veya bu nakde tekabül eden tutarda yıllık irat olarak 175.000 hesap birimlik azami bir limit tespit edilmiştir.

Madde 31

Diğer taşıma araçları

§ 1       Paragraf 2 saklı kalmak kaydıyla, yolcuların ölümü ve yaralanması halinde sorumluluk ile ilgili hükümler, taşıma sözleşmesine uygun olarak, demiryoluyla yapılmayan bir taşıma esnasında meydana gelen hasarlara uygulanmaz.

§ 2      Bununla birlikte, demiryolu araçları feribotla taşındığında yolcuların bu

araçlarda bulundukları, bu araçlara girdikleri veya bu araçlardan çıktıkları sırada demiryolu işletmesi ile bağlantılı bir kazanın yol açtığı 26. maddenin 1. paragrafında ve 33. maddenin 1. paragrafında öngörülen hasarlar için yolcuların ölmeleri ve yaralanmaları halinde sorumluluk ile ilgili hükümler uygulanır.

§ 3İstisnai hallerden dolayı demiryolu işletmeciliği geçici olarak kesintiye uğradığında ve yolcular başka bir taşıma aracıyla taşındığında, taşımacı, bu Tektip Kurallar uyarınca sorumludur.

Bölüm II

Yolculuk saatine uyulmaması halinde sorumluluk

Madde 32

İptal, gecikme veya bağlantının kaçırılması durumunda sorumluluk

§ 1Taşımacı, iptal, gecikme veya bağlantının kaçırılması nedeniyle, yolculuğun aynı gün devam ettirilememesi veya belirli nedenlerden dolayı aynı gün devam ettirilmesini istemenin mantıklı olmaması halinde ortaya çıkan zarardan yolcuya karşı sorumludur. Tazminatlar, makul konaklama masrafları ile yolcuyu bekleyen şahısları haberdar etme ile ilgili makul masrafları kapsar.

§ 2İptal, gecikme veya bağlantıyı kaçırma aşağıdaki nedenlerin birisinden dolayı meydana geldiğinde taşımacı bu sorumluluktan muaftır:

a)            taşımacının, durumun özelliklerinin gerektirdiği gayreti gösterse dahi engel olamayacağı ya da sonuçlarına çözüm bulamayacağı demiryolu işletmeciliğinin dışındaki nedenler,

b)         yolcunun bir hatası veya

c)         taşımacının, durumun özelliklerinin gerektirdiği gayreti gösterse dahi engel olamayacağı ya da sonuçlarına çözüm bulamayacağı üçüncü bir şahsın davranışı. Aynı demiryolu altyapısını kullanan başka bir işletme üçüncü şahıs olarak değerlendirilmez; rücu hakkı yoktur.

§ 3       Ulusal hukuk, taşımacının, 1. paragrafta öngörülenlerin dışındaki zararlar için tazminat ödemek zorunda olup olmadığını ve hangi ölçüde ödemesi gerektiğini belirler. Bu hüküm 44. maddeye halel getirmez.

Bölüm III

El bagajları, hayvanlar, bagajlar ve araçlar ile ilgili sorumluluk

Kısım I

El bagajları ve hayvanlar

Madde 33

Sorumluluk

§ 1       Yolcuların ölümü veya yaralanmaları halinde, taşımacı, ayrıca, yolcunun el bagajı olarak gerek yanında gerekse üzerinde bulundurduğu eşyaların tamamen veya kısmen kaybolmasından ya da  hasarlanmasından sorumludur. Bu aynı zamanda yolcunun beraberinde götürdüğü hayvanlar için de geçerlidir. 26. madde kıyaslama yoluyla uygulanır.

§ 2       Öte yandan, taşımacı, 15. maddeye uygun olarak, gözetimi yolcuya ait olan

            eşyaların, el bagajlarının veya hayvanların kısmen yada tamamen kaybolması veya hasarlanmasından doğan zarardan, ancak, bu zarar taşımacının hatasından kaynaklanıyorsa sorumludur. IV. Fasıl’ın 51. maddesi dışındaki diğer bütün maddeler ve VI. Fasıl bu durumda uygulanmaz.

Madde 34

Eşyaların kaybolması veya hasarlanması halinde

tazminat sınırı

Taşımacı, 33. maddenin 1. paragrafı gereği sorumlu olduğunda, her yolcu için 1400 hesap birimine kadar olan zararı tazmin etmek zorundadır.

Madde 35

Sorumluluktan muafiyet

Taşımacı, yolcunun gümrük veya diğer idari makamların talimatlarına uymamasından doğan zarar nedeniyle yolcuya karşı sorumlu değildir.

Kısım 2

Bagajlar

Madde 36

Sorumluluğun dayanağı

§ 1Taşımacı, bagajların kendisi tarafından teslim alınıp yolcuya teslim edilene kadar olan sürede bunların tamamen veya kısmen kaybolmasından, hasarlanmasından ve geç teslim edilmesinden doğan zarardan sorumludur.

§ 2       Taşımacı; kaybın, hasarın veya teslimdeki gecikmenin yolcunun bir hatası, taşımacının hatasından kaynaklanmayan bir yolcu talimatı, bagajın kendisindeki bir kusur veya taşımacının önleyemeyeceği ve sonuçlarına çözüm bulamayacağı durumlar sonucunda meydana gelmesi halinde bu sorumluluktan bağışıktır.

§ 3       Taşımacı, kaybın veya hasarın aşağıdaki hallerden bir veya birden fazlasına ait  özel risklerden kaynaklanması ölçüsünde bu sorumluluktan bağışıktır :

a)        ambalajın olmayışı veya bozuk olması,

b)        bagajın özel durumu,

c)        taşımaya kabul edilmeyen eşyaların bagaj adı altında sevki.

Madde 37

İspat yükümlülüğü

§ 1       Kaybın, hasarın veya teslimatta gecikmenin 36.maddenin 2.paragrafında öngörülen hallerden kaynaklandığını ispat etme yükümlülüğü taşımacıya aittir.

§ 2       Taşımacı, olayın sebeplerini dikkate alarak kayıp veya hasarın 36.maddenin 3. paragrafında öngörülen özel risklerden bir veya birkaçından dolayı meydana geldiğini ispatlarsa, bu yoldan karineye gidilir. Bununla birlikte, hak sahibi, hasarın bu risklerin bir ya da birkaçı nedeniyle meydana gelmediğini ispatlama hakkı devam eder.

Madde 38

Müteakip taşımacılar

Tek bir taşıma sözleşmesine konu olan bir taşıma, birden fazla müteakip taşımacı tarafından gerçekleştirildiğinde, her taşımacı, bagajları bagaj bülteni ile veya aracı taşıma bülteniyle teslim alarak, bagaj bülteninin veya taşıma bülteninin hükümlerine uygun olarak bagajların sevki veya araçların taşınması konusunda taşıma sözleşmesine katılır ve bunlardan doğan yükümlülükleri üstlenir. Bu durumda, her taşımacı, taşımanın tüm parkur üzerinde teslimata kadar icra edilmesinden sorumludur.

Madde 39

Taşeron Taşımacı

§ 1       Bir taşımacı, taşıma sözleşmesinde kendisine tanınan bir yetkinin kullanılması çerçevesinde olsun ya da olmasın, taşımanın icrasını bir taşeron taşımacıya kısmen ya da tamamen devrettiğinde taşımacının, taşımanın tümüyle ilgili sorumluluğu devam eder.

§ 2       Taşımacının sorumluluğunu düzenleyen bu Tektip Kurallar’ın bütün hükümleri, taşeron taşımacının yaptığı taşımalardan kaynaklanan sorumluluğu konusunda da uygulanır. Taşeron taşımacının, taşımanın gerçekleştirilmesi için çalıştırdığı memur ve diğer tüm şahıslara karşı dava açıldığında 48. ve 52.maddeler uygulanır.

§ 3       Taşımacının, bu Tektip Kurallar uyarınca kendisine ait olmayan yükümlülükleri üstlendiği veya bu Tektip Kurallar yoluyla kendisine tanınan haklardan vazgeçtiği her bir özel sözleşme, bunu kesin olarak ve yazılı bir biçimde kabul etmeyen taşeron taşımacı nezdinde geçersizdir. Taşeron taşımacı bu sözleşmeyi kabul etmiş olsun ya da olmasın, söz konusu özel sözleşmeden doğan yükümlülükler veya feragatlar taşımacıyı bağlayıcı özelliktedir.

§ 4       Taşımacı ve taşeron taşımacı sorumlu olduklarında ve oldukları sürece sorumlulukları müteselsildir.

§ 5       Taşımacı, taşeron taşımacı ve taşımanın icrası için çalıştırdıkları memurlar ve diğer şahıslar tarafından ödenecek olan tazminatın toplam tutarı, bu Tektip Kurallar’da öngörülen sınırları aşamaz.

§ 6       Bu madde, taşımacı ve taşeron taşımacı arasında var olabilecek olan rücu hakkına halel getirmez.

Madde 40

Kayıp karinesi

§ 1       Hak sahibi 22.maddenin 3.paragrafına uygun olarak yapılan teslim talebini izleyen ondört gün içinde teslim edilmemesi veya emrine verilmemesi halinde, başka deliller göstermek zorunda kalmaksızın bir koliyi kaybolmuş sayabilir.

§ 2       Kaybolmuş sayılan bir koli, teslim talebini izleyen yıl içerisinde bulunursa taşımacı, adresi biliniyor veya bulunabilecekse hak sahibini durumdan haberdar etmek zorundadır.

§ 3       Hak sahibi 2. paragrafta öngörülen bildirimin alınmasını izleyen otuz gün içerisinde kolinin kendisine teslim edilmesini isteyebilir. Bu durumda, sevk yerinden teslim yerine kadar olan taşıma masraflarını ödemek ve gerektiğinde olası masrafları düşerek aldığı tazminatı iade etmek zorundadır. Bununla birlikte 43.maddede öngörülen teslimde gecikme nedeniyle tazminat hakkını saklı tutar.

§ 4       Bulunan koli 3. paragrafta öngörülen süre içerisinde istenmezse veya teslim talebinden sonra bir yıldan fazla bir süre içerisinde bulunursa, taşımacı, kolinin bulunduğu yerde yürürlükte olan yasa ve yönetmeliklere uygun olarak tasarruf hakkına sahiptir.

Madde 41

Kayıp halinde tazminat

§ 1       Bagajların tamamen ya da kısmen kaybolması halinde, taşımacı diğer tüm tazminatlar hariç olmak üzere, aşağıdaki tazminatları ödemek zorundadır :

a)         zarar tutarı kanıtlanırsa, brüt ağırlığın eksik kilogramı başına 80 hesap birimini veya koli başına 1200 hesap birimini aşmayacak şekilde bu tutara eşit bir tazminat,

b)         zarar tutarı kanıtlanmazsa, brüt ağırlığın eksik kilogramı başına 20

hesap birimlik veya koli başına 300 hesap birimlik götürü bir tazminat.

Eksik kilogram ya da koli başına tazmin yöntemi Taşımayla İlgili Genel Koşullar’da belirlenir.

§ 2       Taşımacı, ayrıca, bagaj taşıma ücretini ve kaybolan kolinin taşınmasıyla ilgili olarak yapılan diğer masraflar ile daha önce ödenmiş olan gümrük ve müskirat resimlerini iade etmek zorundadır.

Madde 42

Hasar durumunda tazminat

§ 1       Taşımacı, bagajların hasarlanması halinde, diğer tüm tazminatlar hariç olmak üzere, bagajların değer kaybına eşit bir tazminat ödemek zorundadır.

§ 2       Bu tazminat:

a)         bagajın tümü hasardan dolayı değer kaybetmişse, tamamen kaybolması halinde ulaşabileceği tutarı,

b)            bagajın yalnızca bir kısmı hasardan dolayı değer kaybetmişse değer kaybına uğramış kısmın kaybolması halinde ulaşabileceği tutarı

aşmaz.

Madde 43

Teslimde gecikme halinde tazminat

§ 1       Bagajların tesliminde gecikme olması halinde, taşımacı, teslim talebinden itibaren yirmidört saatlik bölünmez her bir dönem ve azami ondört gün için aşağıdaki şartlar çerçevesinde tazminat ödemek zorundadır:

a)         hak sahibi zararın ve bundan dolayı da bir hasarın olduğunu kanıtlarsa, geç teslim edilen bagajların brüt ağırlığının her bir kilogramı için azami 0,80 veya koli başına 14 hesap birimlik hasar tutarına eşit bir tazminat,

b)         hak sahibi bir zararın olduğunu kanıtlamazsa, geç teslim edilen bagajların brüt ağırlığının her bir kilogramı için 0,14 hesap birimlik veya koli başına 2,80 hesap birimlik götürü bir tazminat.

Kilogram veya koli başına tazmin yöntemi Taşımayla İlgili Genel Koşullar’da belirlenir.

§ 2       Bagajların tamamen kaybolması halinde 1.paragrafta öngörülen tazminat 41.maddede öngörülenle birleştirilmez.

§ 3       Bagajların kısmen kaybolması halinde, 1.paragrafta öngörülen tazminat kaybolmayan kısım için ödenir.

§ 4       Bagajlarda teslimdeki gecikmeden kaynaklanmayan hasar durumunda 1.paragrafta öngörülen tazminat, gerektiğinde 42.maddede öngörülenle birleştirilir.

§ 5       Paragraf 1’de öngörülen tazminatın 41. ve 42.maddelerde öngörülenlerle birleştirilmesi, bagajların tamamen kaybı halinde ödenecek olanı aşan bir tazminatın ödenmesine hiç bir durumda yol açmaz.

Kısım 3

Araçlar

Madde 44

Gecikme durumunda tazminat

§ 1       Taşımacıdan kaynaklanan bir nedenden dolayı yüklemede veya bir aracın tesliminde gecikme olması halinde, hak sahibi bundan dolayı bir zararın meydana geldiğini kanıtlarsa, taşımacı, tutarı taşıma ücretini aşmayan bir tazminat ödemek zorundadır.

§ 2       Taşımacıdan kaynaklanan bir nedenden dolayı yüklemede gecikme durumunda hak sahibi taşıma sözleşmesinden vazgeçerse, taşıma ücreti kendisine iade edilir. Ayrıca, bu gecikmeden dolayı bir zararın meydana geldiğini kanıtlarsa, tutarı taşıma ücretini aşmayacak bir tazminat talep edebilir.

Madde 45

Kayıp halinde tazminat

Bir aracın tamamen ya da kısmen kaybolması halinde, kanıtlanan zarar için hak sahibine ödenecek tazminat, aracın o günkü değerine göre hesaplanır. Bu tazminat 8000 hesap birimini aşamaz. Boş veya dolu bir römork bağımsız bir araç olarak kabul edilir.

Madde 46

Diğer eşyalarla ilgili sorumluluk

§ 1       Araçta bırakılan, araca sağlamca bağlanmış kutularda ( örneğin bagaj veya kayak malzemesi kutuları) bulunan eşyalar konusunda taşımacı, sadece kendi hatasından kaynaklanan zarardan sorumludur. Ödenecek tazminat 1400 hesap birimini aşamaz.

§ 2       Paragraf 1’de öngörülen kutular dahil olmak üzere aracın dışına bağlanmış eşyalar konusunda taşımacı, ancak, zararın, kendisinin gerek böyle bir zarara sebebiyet verme niyetiyle, gerekse böyle bir zararın meydana gelebileceğini bilerek ya da bilmeyerek yaptığı bir fiilden ya da ihmalden kaynaklandığı kanıtlanırsa sorumludur.

Madde 47

Uygulanan hukuk

Bu Kısım’daki hükümler saklı kalmak kaydıyla 2.Kısım’daki bagajlar konusundaki sorumluluk ile ilgili hükümler araçlara da uygulanır.

Bölüm IV

Ortak hükümler

Madde 48

Sorumluluk sınırlarını dermiyan etme hakkının düşmesi

Bu Tektip Kurallar’da öngörülen sorumluluk sınırları ile ulusal hukukun tazminatları belli bir meblağla sınırlayan hükümleri, eğer zararın, taşımacının gerek böyle bir zarara sebebiyet verme niyetiyle, gerekse böyle bir zararın meydana gelebileceğini bilerek ya da bilmeyerek yaptığı bir fiilden veya ihmalden kaynaklandığı kanıtlanırsa uygulanmaz.

Madde 49

Tahvil ve faizler

§ 1       Tazminat hesabında, yabancı bir para cinsinden ifade edilmiş meblağların tahvili gerektiğinde bu işlem tazminatın ödeneceği gün ve yerdeki kura göre yapılır.

§ 2       Hak sahibi, 55.maddede öngörülen hak talebinin yapıldığı günden veya hak talebinde bulunulmamışsa davanın açıldığı günden itibaren yıllık yüzde beş üzerinden hesaplanan tazminat faizi isteyebilir.

§ 3       Bununla birlikte, 27 ve 28.maddeler uyarınca tahakkuk eden tazminatlarla ilgili faizler, tazminat tutarının belirlenmesinde dikkate alınan olayların gerçekleştiği tarihte başlar. Tabiki bu tarihin hak talebi ve dava tarihinden sonra olması gerekiyor.

§ 4       Bagajlarla ilgili olarak, faizler ancak tazminatın bagaj bülteni başına 16 hesap birimini aşması halinde  tahakkuk eder.

§ 5       Bagajlarla ilgili olarak hak sahibi, hak talebinin kesin çözüme kavuşturulması için gerekli belgeleri kendine tanınan makul süre içinde taşımacıya vermezse tanınan süre ile belgelerin teslimi arasındaki dönemde faizler işlemez.

Madde 50

Nükleer kaza durumunda sorumluluk

Zararın bir nükleer kazadan kaynaklanması ve nükleer enerji alanındaki sorumluluğu düzenleyen bir devletin yasa ve yönetmelikleri uyarınca bir nükleer tesisin işletmecisinin veya ona vekalet eden başka bir kişinin bu zarardan sorumlu olması halinde taşımacı, bu Tektip Kurallar gereğince kendine düşen sorumluluklar kurtulur.

Madde 51

Taşımacının sorumlu olduğu kişiler

Taşımacı, görevlerinin icrası çerçevesinde hareket ettikleri sürece memurlarından ve hizmetine başvurduğu diğer kişilerden sorumludur. Üzerinde taşımanın yapıldığı altyapının yöneticileri taşımanın icrası için taşımacı tarafından hizmetine başvurulan diğer kişiler olarak kabul edilirler.

Madde 52

Diğer davalar

§ 1       Bu Tektip Kurallar’ın uygulandığı tüm hallerde, taşımacıya karşı herhangi bir sorumluluk davası ancak bu Tektip Kurallar’ın şartları ve sınırları dahilinde açılabilir.

§ 2       Taşımacının 51.madde uyarınca sorumlu olduğu memurlara ve diğer kişilere karşı bir dava için de durum aynıdır.

FASIL V

Yolcunun sorumluluğu

Madde 53

Sorumlulukla ilgili özel ilkeler

Yolcu, dikkatli bir yolcudan istenen özeni göstermesine rağmen zararın, önleyemediği ve sonuçlarını değiştiremediği durumlarda kaynaklandığını ispatlayamadığı sürece şu zararlar nedeniyle taşımacıya karşı sorumludur.

a)         aşağıdakiler uyarınca olan yükümlülüklerini yerine getirmemekten kaynaklanan zararlar :

1.         madde 10, 14 ve 20,

2.         araçların taşınmasıyla ilgili olarak Taşımayla İlgili Genel Koşullar’da yer alan özel koşullar veya,

3.         Tehlikeli Eşyaların Demiryoluyla Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (RID)

b)         yanındaki eşyalar veya hayvanlardan kaynaklanan zararlar.

Bu hüküm, madde 26 ve 33’ün 1. paragraf uyarınca taşımacıya düşen sorumluluğu etkilemez.

VI. Fasıl

                                                  Hakların kullanılması

Madde 54

Kısmi kaybın veya hasarın tespiti

§ 1       Taşımacının koruması altında nakledilen bir eşyada (bagajlar, araçlar) kısmi

bir kayıp veya hasar olduğu taşımacı tarafından tespit edilir veya inanılırsa yada hak sahibi böyle bir iddiada bulunursa taşımacı gecikmeksizin ve mümkünse hak sahibinin huzurunda hasarın türünü, eşyanın durumunu ve mümkünse hasarın büyüklüğünü, nedenini ve ne zaman olduğunu belirten bir tutanak düzenlemelidir.

§ 2       Tespit tutanağının bir örneği ücretsiz olarak hak sahibine verilir.

§ 3       Hak sahibi tutanaktaki tespitleri kabul etmediğinde taşıma sözleşmesinin taraflarınca veya kanun yoluyla tayin edilen bir uzman tarafından tespit edilmesini isteyebilir. İzlenecek usul bu tespitin yapıldığı devletin yasa ve yönetmeliklerine bağlıdır.

Madde 55

Hak talepleri

§  1      Yolcunun ölümü ve yaralanması halinde taşımacının sorumluluğuna ilişkin hak talepleri, hakkında dava açılabilecek olan taşımacıya yazılı olarak yapılmalıdır. Tek bir sözleşmeye konu olan ve müteakip taşımacılar tarafından gerçekleştirilen bir taşıma durumunda hak talepleri ilk veya son taşımacıya ve yolcunun ikametgahının bulunduğu veya devamlı oturduğu ülkede, taşıma sözleşmesine imza atan ana merkezi veya şubesi veya acentesi bulunan taşımacıya da yapılabilir.

§ 2       Taşıma sözleşmesine ilişkin diğer hak talepleri 56.maddenin 2. ve 3.paragraflarında belirtilen taşımacıya yazılı olarak yapılmalıdır.

§ 3       Hak sahibinin kendi talebine eklemekte yarar gördüğü belgelerin gerek asılları gerekse de, eğer taşımacı istiyorsa, aslına uygunluğu usulüne uygun olarak tasdik edilen suretleri sunulmalıdır. Taşımacı, hak talebinin çözüme kavuşturulması sırasında seyahat belgesinin, bagaj bülteninin ve taşıma bülteninin iade edilmesini isteyebilir.

Madde 56

Kendisine karşı dava açılabilecek olan taşımacılar

§ 1       Yolcuların ölmesi ve yaralanması halinde taşımacının sorumluluğu konusunda adli dava ancak 26.maddenin 5.paragrafı uyarınca sorumlu olan bir taşımacıya karşı açılabilir.

§ 2       Paragraf 4 saklı kalmak şartıyla yolcunun taşıma sözleşmesi konusundaki diğer adli davaları sadece ilk veya son taşımacıya veya davaya neden olan olayın gerçekleştiği sırada taşımayı gerçekleştirmekte olana karşı açılabilir.

§ 3       Müteakip taşımacılar tarafından gerçekleştirilen taşımalar durumunda bagajı veya aracı teslim etmesi gereken taşımacı, kendi rızasıyla bagaj bültenine veya taşıma bültenine kaydedilmişse bagajı veya aracı olmamış olsa bile 2.paragrafa uygun olarak hakkında dava açılabilir.

§ 4       Taşıma sözleşmesi uyarınca ödenen bir meblağın iadesine ilişkin adli dava bu meblağı tahsil eden taşımacıya veya adına tahsilat yapılana karşı açılabilir.

§ 5       Eğer adli dava, aynı taşıma sözleşmesi konusunda asli davaya ilişkin defi veya mütekabil dava şeklinde gösterilirse 2. ve 4.paragraflarda belirtilenler dışında bir taşımacıya karşı açılabilir.

§ 6       Bu Tektip Kurallar’ın taşeron taşımacıya uygulanması ölçüsünde ona karşı da dava açılabilir.

§ 7       Davacı bir çok taşımacı arasında seçim yaparsa, onlardan birine karşı dava açıldığında seçme hakkı ortadan kalkar. Bu, davacının bir veya bir kaç taşımacı ile taşeron taşımacı arasında seçim yaptığında da geçerlidir.

Madde 57

Yetkili mahkeme

§ 1       Bu Tektip Kurallar’a dayalı adli davalar taraflarca ortak olarak belirlenen üye devlet mahkemelerinde veya topraklarında davalının ikametgahının bulunduğu veya devamlı oturduğu, taşıma sözleşmesine imza atan ana merkezi veya şubesi veya acentesi bulunan üye devletin mahkemesinde açılabilir. Diğer mahkemelere başvurulamaz.

§ 2       Bu Tektip Kurallar’a dayalı bir dava, 1.paragrafa uygun olarak yetkili bir mahkemede görülmekte iken veya böyle bir ihtilafta böyle bir mahkeme tarafından bir karar verildiği zaman, ilk davanın açıldığı mahkemenin kararı yeni bir davanın açıldığı devlette icra edilemedikçe taraflar arasında aynı nedenden dolayı yeni bir dava açılamaz.

Madde 58

Ölüm ve yaralanma halinde davanın düşmesi

§ 1       Yolcuların ölümü veya yaralanması halinde taşımacının sorumluluğuna ilişkin olarak hak sahibinin her bir davası, yolcunun başına gelen kazayı, zararın öğrenilmesinden itibaren oniki ay içinde, 55.maddenin 1.paragrafına göre kendisinden hak talebinde bulunulabilecek olan taşımacılardan birisine bildirmezse düşer. Hak sahibi kazayı taşımacıya sözlü olarak bildirdiğinde taşımacı bu sözlü bildirimle ilgili bir belgeyi ona vermelidir.

§ 2       Bununla birlikte aşağıdaki durumlarda dava düşmez :

a)         hak sahibi, 55.maddenin 1.paragrafında belirtilen taşımacılardan birinden 1.paragrafta öngörülen süre içinde hak talebinde bulunursa,

b)         sorumlu taşımacı yolcunun başına gelen kazayı başka bir yoldan, 1.paragrafta belirtilen süre içinde öğrendiğinde,

c)         kaza, hak sahibine yüklenemeyecek durumlar nedeniyle bildirilememiş veya geç bildirilmiş ise,

d)        hak sahibi kazanın taşımacının hatasından kaynaklandığını kanıtlarsa.

Madde 59

Bagajların taşınmasıyla ilgili davanın düşmesi

§ 1       Kısmi kayıp, hasar veya teslimde gecikme durumunda bagajların hak sahibi tarafından kabulü taşıma sözleşmesine istinaden taşımacıya açılacak davanın düşmesine neden olur.

§ 2       Bununla birlikte aşağıdaki hallerde dava düşmez :

a)        kısmi kayıp veya hasar halinde eğer,

  1. kayıp veya hasar, bagajların hak sahibi tarafından alınmasından önce, 54.maddeye uygun olarak tespit edilmiş ise,
  1. Madde 54’e uygun olarak yapılması gereken tespit sadece taşımacının hatası nedeniyle ihmal edilmişse,

b)         görünüşte belli olmayan ama varlığı bagajların hak sahibi tarafından kabulünden sonra tespit edilen hasar halinde eğer hak sahibi :

  1. hasarın tespitinden hemen sonra ve en geç bagajların kabulünü izleyen üç gün içinde 54.maddeye uygun olarak tespit talebinde bulunursa ve,
  1. ayrıca hasarın taşımaya kabul ile teslim arasında olduğunu ispat ederse,

c)            teslimde gecikme halinde haksahibi, 56.maddenin 3.paragrafında belirtilen taşımacılardan biri nezdinde yirmi bir gün içinde başvuruda bulunup hakkını istemişse,

d)         hak sahibi hasarın taşımacının hatasından kaynaklandığını ispat ederse.

Madde 60

Zaman aşımı

§ 1       Yolcuların ölmesi ve yaralanması halinde taşımacının sorumluluğuyla ilgili tazminat davalarında zaman aşımı şöyledir.

a)        yolcu için, kazanın ertesi gününden itibaren üç yıl

b)         diğer hak sahipleri için, yolcunun ölümünün ertesi gününden itibaren üç yıl. Ancak bu süre kazanın ertesi gününden itibaren beş yılı geçemez.

§ 2       Taşıma sözleşmesiyle ilgili diğer davalar bir yılda zaman aşımına uğrar. Bununla birlikte gerek böyle bir hasara sebebiyet vermek niyetiyle gerekse böyle bir zararın meydana gelebileceğini bilerek veya bilmeyerek yaptığı bir fiilden ve ihmalden kaynaklanan zarar nedeniyle bir dava söz konusu olduğunda zaman aşımı iki yıldır.

§ 3       Paragraf 2’de öngörülen zaman aşımı şöyle işlemeye başlar :

a)         tamamen kayıp nedeniyle tazminat davasında 22.maddenin 3.paragrafında öngörülen sürenin bitimini izleyen on dördüncü günden itibaren,

b)         kısmi kayıp, hasar veya geç teslim nedeniyle tazminat davasında teslimin gerçekleştiği günden itibaren,

c)         yolcuların taşınmasına ilişkin diğer tüm durumlarda seyahat belgesinin geçerliliğinin sona erdiği günden itibaren.

Zaman aşımının başlama günü olarak belirtilen gün hiç bir zaman bu süreye dahil edilmez.

§ 4       İspatlayıcı belgelerle birlikte, 55.maddeye uygun olarak yapılan hak talebi durumunda zaman aşımı, taşımacı yazılı hak talebini reddettiği ve ekindeki belgeleri iade ettiği güne kadar askıya alınır.Hak talebinin kısmen kabul

            edilmesi halinde talebin kalan itilaflı kısmı için zaman aşımı yeniden işlemeye başlar. Talebin veya cevabın alınışının ve de belgelerin iadesinin ispatı bunları iddia eden tarafa aittir. Aynı konuyla ilgili sonraki hak talepleri zaman aşımını askıya almaz.

§ 5       Zaman aşımına uğramış olan dava, mütekabil dava ya da def’i şeklinde olsa dahi açılamaz.

§ 6       Diğer yandan zaman aşımının askıya alınması ve kesintiye uğraması ulusal hukukla düzenlenir.

VII. Fasıl

Taşımacıların kendi aralarındaki ilişkiler

Madde 61

Taşıma ücretlerinin paylaştırılması

§ 1       Her taşımacı tahsil ettiği veya tahsil etmesi gereken taşıma ücretinden kendilerine düşen payı ilgili taşımacılara ödemek zorundadır. Ödeme yöntemleri taşımacılar arasında sözleşmeyle belirlenir.

§ 2       Madde 6’nın 3.paragrafı, Madde 16.nın 3.paragrafı ve Madde 25 müteakip taşımacılar arasındaki ilişkilere de uygulanır.

Madde 62

Rücu hakkı

§ 1       Bu Tektip Kurallar uyarınca tazminat ödeyen taşımacının aşağıdaki hükümlere uygun olarak, taşımaya katılan taşımacılara rücu hakkı vardır.

a)        zarara neden olan taşımacı o olayın tek sorumlusudur,

b)         zarara bir çok taşımacı yol açmışsa her biri kendi verdiği zarardan sorumludur. Eğer ayrım yapmak mümkün değilse tazminat c)şıkkına uygun olarak paylaştırılır.

c)         zarara hangi taşımacının neden olduğu kanıtlanamazsa tazminat taşımaya katılan tüm taşımacılar arasında paylaştırılır. Zararın kendileri tarafından kaynaklanmadığını ispat edenler hariçtir. Paylaştırma her bir taşımacıya düşen taşıma ücretiyle orantılı olarak yapılır.

§ 2       Bu taşımacılardan birinin acz halinde olması durumunda ona düşen ve onun tarafından ödenmeyen pay, taşımaya katılan diğer taşımacılar arasında, taşıma ücretlerinden kendilerine düşen payla orantılı olarak paylaştırılır.

Madde 63

Rücu şekli

§ 1       Tazminatın hakim kararıyla tespit edilmesi ve kendine karşı rücu işlemi yapılan, usulüne uygun olarak celp edilen ve davaya müdahale hakkı verilen taşımacı 62.madde uyarınca rücu işlemine başvuran taşımacı tarafından yapılan ödemenin haklılığına itiraz edemez. Asli davaya bakan hakim, mahkemeye davet ve müdahale için gerekli süreleri tespit eder.

§ 2       Rücu hakkını kullanan taşımacı talebini uzlaşamadığı tüm taşımacılara karşı tek ve aynı davada belirtmelidir. Aksi durumda mahkemeden celp ettirmediklerine karşı rücu hakkını kaybeder.

§ 3       Hakim baktığı rücu davalarının tümünü tek ve aynı kararla hükme bağlar.

§ 4       Rücu hakkını kullanmak isteyen taşımacı, topraklarında, taşımaya katılan taşımacılardan birinin esas merkezinin veya şubesinin veya acentesinin

bulunduğu devletin mahkemelerine başvurabilir.

§ 5       Davanın birden çok taşımacıya karşı açılması gerektiğinde rücu hakkını kullanan taşımacı dava açarken, 4.paragrafta belirtilen yetkili mahkemeler arasında seçim yapabilir.

§ 6       Rücu davaları taşıma sözleşmesindeki hak sahibi tarafından yapılan tazminat talebiyle ilgili davaya dahil edilemez.

Madde 64

Rücular konusunda anlaşmalar

Taşımacılar 61. ve 62.maddelere aykırı hükümlere karar verebilirler.